Tình (Từ điển biểu tượng Trung Quốc )

Tình

Khi được hỏi điều gì có tầm quan trọng bậc nhất liên quan đến những lễ nghi, Khổng Tử trả lời rằng các lễ nghi  mang đến cho con người kiểu mẫu của sự điều độ để mà nhắm tới: “Niềm vui và nỗi buồn phải cân bằng (học thuyết trung dung).

Nếu chúng ta nhượng bộ tình cảm và thể hiện chúng công khai thì chúng ta đã để cho những chuẩn mực (Đạo) của lũ mọi rợ định hướng bản thân.

Đời sống cảm xúc của người Trung Quốc bị kiểm soát bởi những lễ nghi truyền thống và vì thế phần nào bị tiêu chuẩn hóa.Thật đáng chú ý với cách sử dụng những biểu tượng quy ước và những cử chỉ bắt buộc. “Người quân tử lo lắng hơn cả là việc người khác không nhận thấy rằng mình thiếu những hình thức diễn đạt đúng đắn” (Kinh Lễ)

Hoàng đế nội kinh, cuốn kinh nhật tụng của y học cổ Trung Quốc, trình bày chi tiết sự tương ứng giữa tiểu vũ trụ và vũ trụ. Cũng như học thuyết về ngũ thường gắn liền với lời giáo huấn về ngũ tạng chính  vì thế mà những cảm xúc cũng tương ứng với các lỗ trên cơ thể: mắt và cơn giận, lưỡi và niềm vui, miệng và dự định, mũi và nỗi buồn phiền, tai và nỗi sợ.

Những học giả khác đưa ra 7  cảm xúc: niềm vui, cơn giận, nỗi đau, nỗi sợ, yêu thương, căm ghét, ham muốn. Từ những tiểu thuyết của họ có thể thấy rõ rằng người Trung Quốc đặc biệt có khiếu về khả năng xúc giác: các thư tịch đầy rẫy những mô tả về làn da, cách mà làn da cảm nhận sự đụng chạm, da mềm mại khi bị ấn, mát rượi..vv

Việc nhìn thấu vào đời sống cảm xúc của người Trung Quốc được mang lại nhờ hai cụm từ được dùng để biểu  thị : cảm tình và  nhân tình.Cụm từ ban đầu có nghĩa là “cảm xúc”, “cảm giác” nói chung nhưng trong thực tế bị giới hạn vào cảm giác về nghĩa vụ chung giữa vợ chồng với nhau.Cảm tình bao gồm những gì mà chúng ta muốn nói tới như “tình yêu”, gồm cả việc giao hợp và vuốt ve;  tình yêu có thể “đổ vỡ” vì sự ngoại tình hoặc vì sự thất bại khi thực hiện bổn phận vợ chồng của người nào đó.Cụm từ thứ hai, nhân tình, có nghĩa “tình cảm của con người” và thường được dùng theo nghĩa này. Nhưng nó cũng có thể có nghĩa “ việc hối lộ”  – mở rộng từ “sự thể hiện thiện chí thông qua quà tặng”: thường là đối với những ai ở địa vị cao hơn.

Nhân 仁  và nhượng 讓  biểu thị sự “dung thứ” và “nhượng bộ” như là những cách thức cư xử.

Trịnh Ngọc Thìn dịch

Bình Phước, 12/3/2017

Nguồn:
Wolfram Eberhard, J. E. “Feelings” Dictionary of Chinese Symbols: Hidden Symbols in Chinese Life and Thought. Translated from the German by G. L. Campbell . Routledge & Kegan Paul.1986

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s