Chủ nghĩa Darwin xã hội

Lí thuyết cho rằng con người, những nhóm người hoặc những chủng tộc bị lệ thuộc vào những qui luật lựa chọn tự nhiên giống nhau như Charles Darwin đã nhận thấy trong các loài thực vật và các loài động vật trong tự nhiên. Theo lí thuyết này,  một lí thuyết phổ biến cuối thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX, những kẻ yếu bị suy giảm và nền văn hóa của họ bị giới hạn trong khi những kẻ mạnh tăng tiến về mặt quyền lực và sự ảnh hưởng văn hóa đối với những kẻ yếu. Những người theo thuyết Darwin xã hội cho rằng cuộc sống của con người trong xã hội là cuộc đấu tranh sinh tồn bị chế ngự bởi “sự sống còn của kẻ thích nghi nhất”, một cụm từ  do triết gia và khoa học gia người Anh Herbert Spencer đề nghị.

Những người theo thuyết Darwin xã hội – tiêu biểu là Spencer và  Walter Bagehot tại Anh và William Graham Sumner tại Hoa Kì – tin rằng tiến trinh chọn lọc tự nhiên ảnh hưởng lên những biến thể trong dân số sẽ dẫn đến sự sống còn của  đối thủ mạnh nhất và sự cải thiện tiếp diễn. Những xã hội giống như những cá nhân được coi như những sinh thể tiến hóa theo phương cách kể trên.

Lí thuyết đó được sử dụng để hỗ trợ cho chủ nghĩa tư bản tự do và chủ nghĩa bảo thủ chính trị. Sự phân tầng giai cấp được biện minh trên cơ sở “ sự bất bình đẳng “tự nhiên”  giữa các cá thể, vì người ta coi sự nắm giữ tài sản như là sự tương liên của những thuộc tính đạo đức cố hữu và cao đẳng hơn chẳng hạn như sự  cần cù, sự điều độ và sự tằn tiện. Những nỗ lực cải tạo xã hội thông qua sự can thiệp của nhà nước hay những phương tiện khác, do đó, sẽ cản trở  quá trình tự nhiên; sự cạnh tranh không bị giới hạn và sự bảo vệ hiện trạng phù hợp với sự chọn lọc sinh  học. Người nghèo là những “kẻ không phù hợp” và không đáng được trợ giúp; trong cuộc đấu tranh sinh tồn, sự giàu có là biểu hiện cùa thành công. Ở cấp độ xã hội, chủ nghĩa Darwin xã hội được sử dụng như một sự hợp lí hóa về mặt triết học cho những chính sách đế quốc, thực dân và phân biệt chủng tộc, duy trì niềm tin  vào sự ưu trội về văn hóa và sinh học của người Anglo-Saxon hoặc người Aryan.

Chủ nghĩa Darwin xã hội thoái trào trong thế kỉ XX với tư cách như một tri thức mở rộng  về những hiện tượng sinh học, xã hội và văn hóa làm suy yếu hơn là  ủng hộ  những nguyên lí cơ bản của nó.

Trịnh Thìn tạm dịch

Nguồn:  “social Darwinism.” Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite.  Chicago: Encyclopædia Britannica, 2012.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s